شنبه ٢٨ مهر ١٣٩٧
|
فهرست اصلی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
فراخوان مقالات

ثبت نظرات

اوقات شرعی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 3707
 بازدید امروز : 210
 کل بازدید : 3487500
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 0/3312
کار (خیر) اندک ، که بر آن مداومت ورزی ، از کار بسیار که از آن خسته شوی ، امیدوار کننده تر است ( حضرت علی علیه السلام )
انواع دوخت سرمه‌دوزی

سرمه دوزی 

دوخت انواع ملیله فلزی سرمه (ملیله فلزی) از الیاف طلا و نقره که تابیده و فنری شده بر روی پارچه ی ترمه را گویند


 

لوازم مورد نیاز سرمه دوزی

- قیچی خیاطی

- سوزن ته گرد
- پولیش پرز کوتاه سفید ( یک هشتم متر )
- پولیش پرز کوتاه طلایی ( یک هشتم متر )
- سوزن خیاطی
- قرقره
- یک جفت چشم

سرمه:

مفتولی است که برای دوخت آن باید سوزن و نخ را از بین آن عبور داد .
۱- سرمه تراش یا برقی
۲- سرمه اصل که جنس آن نقره است و روکش آب طلا داده می شود .
۳- بلر سانت نرم که عوام به آن زیر خاکی هم می گویند .
۴- بلر سانت خشک که معمولاً در دوخت سنتی از آن استفاده می شود .
۵- منجوق ترمه که به آن مروارید ترمه هم گفته می شود و اندازه آن به بزرگی همان منجوق است . رنگ این منجوق از انواع رنگ کرم است .

انواع ترمه

- قلب دوزی ، برگ دوزی ، تگرگ دوزی ، گرد دوزی ، گُرده ماهی دوزی


فنر سرمه تراش:


فلزی است که به صورت چهار گوش یا مستطیلی به وسیله دستگاه تابیده می شود .
به هر کدام از این چهار گوش یا مستطیل ها اصطلاحاً یک فنر می گویند .
۱- ترمه ماشین بافت که معمولاً کارخانه ای شهر یزد بهترین نوع ترمه را تولید می کنند .
۲- ترمه دست بافت که به ندرت امروزه این ترمه یافت می شود و از گره ها ،همچنین گذر پودهای افقی و عمودی و اریب در پشت ترمه می توان تشخیص داد .
۳- باسمه یا مهر مخصوص چاپ روی ترمه که از طرح مورد نظر باسمه های مختلف کهچوبی است تهیه می شود سپس از موادی که شامل خاکه قند و گچ بوده برای باسمه استفاده می شده اما امروزه از نسبت های گچ ، چسب چوب و مقدار کمی رنگ سفیداکریلیک استفاده می شود . باسمه را داخل این ماده زده و قبلاً به وسیله برس روی نمک مالیده می شود و سپس روی ترمه مهر زده می شود .
۴- برای آماده کردن ترمه آستری نخی انتخاب کرده مقداری سریش را با نسبتی ازآب مخلوط کنید و به این پارچه نخی بزنید سپس به ترمه بچسبانید . امروزه بهجای کار آستر سیریش از لایه چسب استفاده می شود ، اما استفاده از سیریشمزیت دارد زیرا بوی سریش باعث می شود ترمه در دراز مدت بید و موریانه بهپارچه آسیب نمی رسانند .
- برای دوخت از نخ پنبه ای بسیار محکمی که اصطلاحاً به آن نخ میله ای می گویند استفاده کنید.
نکته :
نخ دوخت را باید همیشه به موم آغشته کنید این کار باعث خواهد شد که عوامل زیر رعایت شود:
۱- در طولانی مدت نخ ها پوسیده نشده و دوخت از هم شکافته نشود .
۲- بید و سایر حشرات موذی به علت وجود موم به کار آسیب نخواهند زد .


انواع دوخت سرمه دوزی :

- اریب دوزی
- دوخت چشم خروسی
- تگرگی دوزی
- گرده ماهی دوزی
- برگ دوزی
- زرک دوزی
- گرد دوزی
- قلب دوزی
- برجسته دوزی
- یک لا دوزی

اریب دوزی :


اگر طول سرمه را به سه قسمت تقسیم کنید و به اندازه ۲ قسمت از زیر کار پیشرفته و بعد از یک سوم طول سرمه دوخته شده سوزن را بیرون بیاورید تکه سرمهای به نخ کشیده و در مسیر سرمه دوخته شده قبلی که دو سوم مانده بود که بهاندازه یک سوم طول سرمه پیش بروید و سوزن را در پارچه فرو برید . اگر ایندوخت را به همین روش ادامه دهیم خط مستقیم یا با انحنا می توانیم دوخت بزنیم که همان اریب دوزی است . بیشترین دوختی که شما در یک اثر می بینید اریب دوزی است چرا که کلیه خطوط اصلی ساقه ها حاشیه ها و حتی قسمت هایی کهباید پر شود یا توخالی کار شود ابتدا اریب دوزی شود .

 

نکته:


برای این که دوخت برجسته نشان داده شود و سرمه حالت پهن و صاف نداشته باشد دست باید وقتی سرمه ای روی کار قرار گرفت سوزن را کمی به طرف داخل عقب نشینی دهید اگر بخواهید دقیقاً به اندازه طول سرمه سوزن را فرو آورید کاردر پایان جلوه زیبایی ندارد .

دوخت چشم خروسی :


تکه سرمه تراش به طول نیم سانتی متر از سوزنی که قبلاً از پارچه عبور دادهشده رد کنید حال سوزن را دوباره به محلی که سوزن را در شروع کار بیرون کشیده بودید فرو برده دایره ای بوجود می آید که یک طرف آن به پارچه وصل نیست پس باید با انگشت شست دایره را روی کار خوابانده از زیر کار سوزن رااز کنار سرمه درآورید و بست ظریفی روی سرمه زده و سوزن را به زیر کار هدایت کنید سوزن را دوباره از وسط دایره به وجود آمده که یک طرف آن به پارچه وصل نیست سپس باید با انگشت شست دایره را روی کار خوابانده از زیر کار سوزن رااز کنار سرمه درآورید و بست ظریفی روی سرمه زده و سوزن را به زیر کارهدایت کنید سوزن را دوباره از وسط دایره به وجود آمده بیرون آورید یک عدد منجوق ترمه به سوزن کشیده و دوباره سوزن را از وسط دایره به زیر کار هدایت کنید .

 

نکته:


به دلیل کوچک بودن سوراخ منجوق ترمه سوزن و نخی که برای دوخت سرمه استفاده می کنید برای دوخت منجوق ترمه کاربرد ندارد . سپس باید بعد از به وجود آمدندایره ها با نخ خیاطی که قبل آن را به موم آغشته کرده اید و سوزن منجوق،منجوق های درون چشم خروسی ها را دوخت کنید .



تگرگی دوزی :


معمولاً در فضای زیادی که بخواهید از دوخت زیاد استفاده کنید از این دوخت استفاده می شود . به این صورت که سرمه تراش را به اندازه ۳ یا ۴ فنر برشداده سطح داخل کار را به صورت کاشی با فاصله بدوزید . هر بار یک تکه ازسرمه را به نخ کشیده و با انگشت شست روی کار بگذارید و بعد از این که سرمهروی کار قرار گرفت سوزن را از انتهای سرمه به زیر کار هدایت کنید .

 

گرده ماهی دوزی :


اگر نخواهید برگهای کوچک را توپر کرده یا اریب دوزی کنید از روش گرده ماهیاستفاده کنید به این صورت که سرمه تراش را به اندازه تقریباً نیم سانتی متردرصد سانت برش داده سپس سوزن را از نوک برگ درآورده (شماره ۱) یک تکه سرمهبه آن بکشید به صورت صاف و عمود به طرف پایین برگ بدوزید (شماره ۲) سوزنرا از قسمت رأس سرمه (شماره ۳) تقریباً همان دو سوم طول سرمه بیرون آوردهتکه سرمه بعدی را به آن بکشید حل فرو آوردن باید زیر سرمه رأس برگ باشد (شماره ۴) و باز همین عمل را در مورد سرمه بعدی انجام دهید .
معمولاً این نوع برگ ، بعد از دانه رأس برگ ۳ یا ۴ تکه سرمه در هر طرف دوختمی شود . سپس باید توجه داشته باشید که این دوخت فقط برای برگ های حداکثریک و نیم سانتی متر استفاده می شود .

 


نکته:


در این دوخت هم اگر بعد از کشیدن سرمه به نخ و قرار دادن آن روی کار سوزن را کمی به طرف داخل کار فرو برده طوری که سرمه کمتر جمع شود دوخت زیباترجلوه کند توجه داشته باشید که قانون جمع دوزی فقط در مورد سرمه صدق می کند ودر مورد بلر سانت نرم یا همان زیرخاکی قابل اجرا نیست . اگر بخواهیمبرگهای کوچک برجسته تر باشد ، از سرمه تراش استفاده می کنیم.

 

 

برگ دوزی:


سرمه صاف را به اندازه ۳ الی ۴ میلی متر برش دهید ، اگر شکل برگ را تصورکنید ، تکه سرمه ای را در رأس به صورت عمودی بدوزید . سپس با استفاده ازقانون یک سوم دوخت ( اریب دوزی ) تکه سرمه بعدی را از کنار سرمه اولی ادامهدهید بهتر است هنگام فرود سوزن کمی سوزن را متمایل به داخل برگ و در قسمتزیر سرمه ای که رأس برگ را دوخته بودیم به این شکل بدوزیم .
سپس سوزن را از یک سوم بالای سرمه بیرون کشیده و تکه سرمه ای به آن بکشید وبه اندازه یک سوم پایین تر از سرمه بغلی بیرون بکشید . این دوخت را آن قدرتکرار کنید تا به پایان یک سمت برگ برسید . دوخت را کور کرده و سوزن را بهزیر کار برده از قسمت رأس برگ اولین سرمه رأس بیرون کشیده و به همان ترتیبکه یک طرف برگ را دوخته بودید ، طرف دیگر را هم بدوزید .

نکته:
- در این دوخت هم از قانون جمع دوزی استفاده کنید .
- پس از انجام برگ دوزی اریب دوزی برگ را انجام داده و داخل برگ را تگرگ دوزی یا برجسته دوزی و یا دوخت جودانه انجام دهید .

 


قلب دوزی:


دوخت قلب بیشتر برای دوخت گل های پنج پر به کار می آید روش دوخت به اینصورت است که در گودترین قسمت بالای قلب ( شماره ۱)

یک تکه سرمه به صورتعمود دوخته می شود . ( شماره ۲)

سپس تکه سرمه بعدی در قسمت راست سرمه قبلی دوخت کنید ( شماره ۳)

باید توجهداشته باشید چون می خواهید دوخت به طرف بالا برود . پس باید اگر طول سرمهدوخت شده را به ۳ قسمت کنید باید سوزن را از پایان یک سوم سرمه بیرونبیاورید . ( شماره ۴)

اگر قلب بزرگ است باید همین دوخت را به اندازه یک سوم طول اولین سرمه دوختهشده بالا رفته و به صورت عمود پایین قلب به نسبت پهنا و بزرگی قلب ۲ یا ۳یا ۴ تکه سرمه یک اندازه و کنار هم دوخت کنید .
در این قسمت دوخت ، سوزن را به طرف پایین ببرید سپس تکه ای سرمه را بریده ودر حالی که سوزن را از کنار سرمه دوخته شده بیرون آورده اید ( باید توجهداشته باشید که باز هم اگر طول سرمه نعلی را به ۳ قسمت تقسیم کنید چونبخواهید به طرف پایین بروید پس از قسمت بالای سرمه دوخت شده بعد از یک سومطول سرمه ، سوزن را بیرون بکشید ) هنگام فرود به همان اندازه که از بالایسرمه جا گذاشته بودید پایین بیایید .


نکته:


- هنگام فرود سوزن بهتر است کمی متمایل به داخل بدوزید .
- سپس همین دوخت را دوباره تکرار کنید تا به انتهای پایین یک سمت قلب برسد و همین روش دوخت را در مورد نیمه دیگر قلب انجام دهید .
- قانون جمع دوزی را در مورد دوخت قلب رعایت کنید .


زرک دوزی :


بعد از دوخت برگ می توانید دور آن را با زرک تزیین کنید تا تفاوت دید بینبرگ ها به وجود آید . بهتر است که بعضی از برگ ها توپر ، فقط اریب دوزی وبعضی دیگر با زرک همراه باشد .
نحوه دوخت بسیار ساده است به این ترتیب که سرمه تراش را به اندازه ۳ میلیمتر با ۴ فنر برش دهید سپس برگی که کار دوخت آن پایان گرفته سوزن را از نوکقسمت بیرون آن درآورده و تکه سرمه ای به آن کشیده و به اندازه طول سرمه آنرا روی کار خوابانده و سوزن را به داخل ترمه فرو ببرید .
و بعد در قسمت سمت راست یا چپ برگ به اندازه دلخواه فاصله گذاشته و از کنارسرمه سوزن را بیرون بکشید و تکه سرمه دیگری را به نخ کشیده و با زاویهتقریباًّ ۴۰ درجه دوخت کنید .



نکته:


فاصله زرک ها از هم ، بیشتر به بزرگی برگ بستگی دارد ولی معمولاً فاصله نیمسانتی متر مطلوب است . شما می توانید از این دوخت برای تزیین ساقه ها هماستفاده کنید .


گرد دوزی :


برای اریب دوزی دور دایره ها که ممکن است وسط گل باشد انجام می دهیم به اینترتیب که سرمه صاف را به همان اندازه ۳ یا ۴ میلی متر برش دهید. حال اگریک دایره را تصور کنید. سوزن را از کنار قسمت داخل دایره بیرون کشیده (شماره ۱) سوزن روی کار تکه ای سرمه و سوزن کشیده و با استفاده از قانون جمعدوزی سوزن را در قسمت خط بیرون دایره فرو برید (شماره ۲) و هر بار ایندوخت را تکرار کنید تا کار دوخت دور دایره به پایان برسد، داخل دایره رامی توانید دوخت های مختلفی از جمله برجسته دوزی ، تگرگ دوزی یا زیر رفت کارکنید.

 

نکته:


- برای این دوخت معمولاً از سرمه صاف استفاده می شود .


سایت های مرتبط
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد