شنبه ٣٠ دی ١٣٩٦
|
فهرست اصلی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
[فراموشی کلمه عبور]
فراخوان مقالات

ثبت نظرات

اوقات شرعی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4076
 بازدید امروز : 1329
 کل بازدید : 3350677
 بازدیدکنندگان آنلاين : 4
 زمان بازدید : 0/3437
کار (خیر) اندک ، که بر آن مداومت ورزی ، از کار بسیار که از آن خسته شوی ، امیدوار کننده تر است ( حضرت علی علیه السلام )
آشنايي با صنایع دستی و خانگی استان گیلان


آشنايي با صنایع دستی و خانگی استان گیلان


    سبد بافی و حصیر بافی       

                            

سبد بافی و حصیر بافی به عقیده ی بسیاری از محققان، پس از سنگ تراشی قدیمی ترین صنعتی است که انسان با آن آشنایی حاصل کرده است . این صنعت منشاء بسیاری از صنایع دستی دیگر از جمله پارچه بافی ، گلیم بافی ، بامبوبافی ، سفال گری و کوزه گری است . هنگامی که بشر هنوز با صنعت سفال گری آشنا نشده بود وی سبدها را با گل پوشانده در روی آتش می پخت تا فلزهایی به دست آورد که کاربردهای مختلفی نظیر نگهداری آب مناسب باشد (( بسیاری از انواع کوزه ها و سفالینه های روزگاران نوسنگی و مس ، نی ها یا ترکه هایی در خود دارند که احتمالاً به جای ریسمان به کار می رفته و نشانه آن است که سفال گری اصلاً از فن سبد بافی پدید آمده است . )) بافتن گلیم و قالی و انواع پارچه ها از روی سبد بافی و حصیربافی اقتباس شده است .


قدیمی ترین نمونه دست باف به حدود 6 هزار سال قبل تعلق دارد ، در حالی که نمونه های حصیربافی مکشوفه در آفریقا به پیش از این تاریخ مربوط می شود . اگر قبول داشته باشیم که صنعت سفال گری در حدود 10 هزار سال پیش پا به عرصه وجود گذاشته است . سبد بافی و حصیربافی عمومی بیش از این مدت دارند . از سبد در اندازه ها و شکل های مختلف به عنوان ظرف استفاده می شود و حصیر برای پوشاندن کف و سقف به کار می رود . در گذشته زیر انداز و کف پوش روستائیان از حصیر بود و امروز هم استفاده از آن در بیشتر روستاهای ایران رواج دارد . حصیرهای ساخت گیلان و سایر نواحی شمال ایران طرح های هندسی دارند که از بافت نی طبیعی یک رنگ پدید می آیند .


حصیربافی و سبدبافی از صنایع دستی و خانگی بسیار رایج در استان گیلان است و تولید انواع سبدها و حصیرها در اکثر نقاط این استان رواج دارد . حصیر در اندازه ها و شکل های مختلف بافته می شود و مصارف گوناگون دارد . زنبیل ، کلاه ، سفره ، سبد ، آبکش و زیرداغی حصیری در تمام خانه های گیلان وجود دارد . حصیر و سبد تنها جنبه مصرفی ندارند بلکه تعداد قابل توجهی از حصیرها و سبدهایی که در نقاط مختلف گیلان بافته می شود و مخصوصاً سبد و حصیرهای رنگی دارای جنبه های هنری و تزئینی است .


مرواربافی


مرواربافی عبارت است از بافت اشیاء و وسایل مختلف با استفاده از ساقه های تازه ی گیاهان یا ترکه است . مروار بافان گیلان مقادیر قابل توجهی مواد اولیه ی مورد استفاده در مرواربافی یعنی ساقه های تازه ی گیاهان یا ترکه در سال های اخیر در بسیاری از نقاط گیلان رونق یافته است . مراکز تولید اشیاء و وسایل مختلف از مروار نظیر سبد و کیف و میوه خوری و امثال آنها ، روستاهای صیقلان و جمعه بازار از نواحی صومعه سرا و تازه آباد و گورکا از توابع آستانه ی اشرفیه و کارگاه هایی برای تولید آن در شهر رشت است .


بامبوبافی


بامبوبافی از صنایع رایج در سرزمین های ساحلی است. آب و هوای مساعد ، رطوبت فراوان و کیفیت خاک زمینه ی بسیار مساعدی را برای رویش طبیعی یا کشت بامبو، یعنی نی خیزران فراهم ساخته است . تاکنون در دنیا 662 نوع مختلف گیاه بامبو شناخته شده است . ((در حال حاضر بهترین نوع بامبو در ژاپن ، چین  و به طور کلی کشورهای آسیای شرقی و هند روئیده یا کشت می شود و در ایران ، لاهیجان (لیالستان)، سیاهکل، علی آباد (در فاصله ی سخت سر و تنکابن)، قاسم آباد (رودسر)، شهر رشت و تقریباً بیشتر نقاط شمال کشور را می توان در زمره ی مساعدترین مناطق رویش بامبو به حساب آورد .


طول گیاه بامبو گاه تا حدود 10 متری می رسد . در ایران تهیه ی دست ساخته های مختلف از بامبو همزمان با کشت چای آغاز شد و بدین ترتیب نخستین بار در لاهیجان مورد توجه قرار گرفت . بامبویانی خیزران ، گیاهی است خودرو ، ولی چون محصول خودرو کافی نیست ، توسط روستائیان کشت می شود و در کاغذ سازی و نیز تهیه ی مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد . تولید سالانه ی بامبو در جهان بالغ بر 10 میلیون تن است که قسمت اعظم آن از نیمکره ی شرقی زمین به دست می آید .


نی خیزران یا بامبو را بعد از خشک کردن به اندازه های موردنیاز می برند . سپس مفصلی و دیافراگم آن را با کارد مخصوص صاف کرده برجستگی ها و لبه های تیز را از بین می برند و بعد قطر آن را به اندازه های موردنظر تقسیم کرده و به وسیله ی کارد از طول آن را برش می دهند . در این مرحله بامبو را در آب می خیسانند و آن را نرم کرده به پهنای موردنظر در می آورند و ضخامت آن را نیز به اندازه ی ضخامت زهوار مورد نیاز کالایی که می باید تولید شود می رسانند . بدین ترتیب بامبو آماده ی بافتن می شود .


 

                                  قلابدوزی                                    


یکی از قدیمی ترین انواع رودوزی های سنتی ایران که احتمالاً سابقه آن به چندین قرن قبل از میلاد ‏مسیح می رسد قلابدوزی بوده که به رشتی دوزی و گلبنددوزی نیز مشهور می باشد. ماده اولیه تولید این ‏هنر ، صنعت زیبا و جذاب پارچه ماهوت در رنگ های متنوع و نخ ابریشم بوده که با ابزار ساده قلاب و ‏با دستان هنرمند و ظریف هنرمندان استان خلق می شود. مرکز اصلی تولید آن شهر رشت می باشد.‏


                       صنایع مستظرفه چوبی                               


گیلان به سبب شرایط خاص اقلیمی و وجود مناطق وسیع جنگلی و جلگه ای دارای تنوع مختلف ‏درختی بوده و از زمانی که بشر زندگی را در این خطه سر سبز آغاز نموده و به طرق مختلف از آن برای ‏مصارف گوناگون از جمله ظروف مصرفی استفاده نموده است. به همین خاطر یکی از مناطقی بوده که ‏تولید انواع صنایع دستی چوب در حجم بالا و متنوع در آن رایج می باشد. اگر چه در تمامی شهرهای ‏استان کم و بیش صنایع دستی چوبی تولید و به بازار عرضه می شود ولی عمده مرکز تولید آن شهر ‏رشت و بندر انزلی می باشد.‏


                  چادر شب بافی                             


‏شاید به جرأت بتوان گفت که اکثر تولیدات صنایع دستی چه در استان و یا سایر مناطق کشور در ایام ‏قدیم بیشتر جنبه مصرفی داشته و با پیشرفت فن آوری و ورود تولیدات مصنوعی مشابه ،صنایع دستی ‏یشتر جنبه تزیینات و گاهی موزه ای پیدا کرده است .از جمله این موارد چادر شب بافی بوده که در ‏بخش وسیعی از شرق گیلان در منطقه بین کلاچای و چابکسر تولید می شود . این دست بافته زیبا که در ‏گذشته از ابریشم خالص و برای جهیزیه دختران بافته می شد ،امروزه با نخ مصنوعی ابریشم و پشم و ‏الیاف مصنوعی تولید می شود و بیشتر به علت نوع رنگ و نقش جذاب و مردم پسند می باشد که ‏درصورت عدم حمایت در معرض  خطرنابودی می باشد.چادر شب بر روی یک دستگاه چوبی دست ‏ساخته به نام پاچال به صورت نواری تولید شده و سپس برش داده و به صورت عرضی دوخته می شود‏


حصير بافي


یکی از صنایع دستی و خانگی بسیار رایج مردم استان گیلان است که اکثر نقاط این استان متداول بوده ‏و  در مناطق خمام، گلشن و جفرود و غازیان و بندر انزلی و روستاهای اطراف آنها دارای شهرت ‏بیشتری بوده و مواد اولیه این محصول (لی) یا (سوف) می باشد که به صورت خودرو و در حاشیه ‏مرداب ها و آبگیر ها می رویند. تولید این محصول در فصول غیرکشاورزی پر کننده ساعات و روز ‏های کثیری از مردان و زنان روستایی و رونق بخش بازار داد و ستد بسیاری ار بازار روزهای سنتی استان ‏است .فرآورده های حصیری با توجه به تنوع و گوناگونی شکل تولید جنبه های مصرفی زيادي دارد.

سایت های مرتبط
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد